خبرگزاری آريا – انواع پوکي استخوان و راه‌هاي درمان


انواع پوکي استخوان و راه‌هاي درمان

خبرگزاري آريا – افرادي که بالاي ۶۵ سال هستند خطر بيشتري براي ابتلا به پوکي استخوان خواهند داشت.
به گزارش خبرگزاري آريا از باشگاه خبرنگاران، اول از همه خبر خوب اين است که پوکي استخوان شرايطي است که اگر به درستي و در زمان مناسب تشخيص داده شود قابل پيشگيري و قابل درمان خواهد بود. با اينحال خبر بدي نيز برايتان داريم.
معمولا بيشتر افراد اگاهي و هوشياري کافي براي پيشگيري و درمان پوکي استخوان را ندارند. بيشتر افراد به خصوص زنان بالاي ۵۰ سال، از اين بيماري رنج مي برند، شکل استخوان هايشان تغيير مي کند و در برخي از موارد جان خود را به خاطر چنين شرايطي از دست مي دهند.
پوکي استخوان به تنهايي باعث ايجاد کمر درد نمي شود. با اينحال چنين شرايطي مي تواند ستون فقرات را تضعيف نمايد. در حقيقت شکستگي استخوان ها اولين نشانه هشدار دهنده اين بيماري است.
در پوکي استخوان پيشرفته، درد و ناتواني به سراغ فرد مي آيد. همه ما به خوبي مي دانيم که پوکي استخوان يکي از رايج ترين مشکلات در ميان مردم است.
تقريبا ۸ ميليون زن و ۲ ميليون مرد در ايالت متحده آمريکا از اين شرايط رنج مي برند. ساير افراد نيز در معرض خطر توسعه پوکي استخوان قرار دارند.
برخي از آمارهاي کليدي در برگيرنده موارد زير است:
تقريبا ۱٫۵ ميليون نفر از پوکي استخوان و شکستگي هاي ناشي از آن رنج مي برند. تخمين زده شده است که ۷۰۰۰۰۰ نفر از اين افراد شکستگي ستون فقرات را تجربه مي کنند.
از سن ۵۰ سالگي به بعد، از هر دو خانم يک نفر و از هر چهار مرد يک نفر برخي از شکستگي هاي مرتبط با پوکي استخوان را خواهد داشت.
به طور متوسط ۲۴ درصد از شکستگي هاي لگن مربوط به افراد ۵۰ ساله و بالاتر از آن است.
همانطور که سازمان جهاني بهداشت بيان کرده است، پوکي استخوان اختلال اسکلتي عمومي از کم شدن توده استخوان هاست.اين موضوع به شکستگي منجر مي شود. دو نوع پوکي استخوان وجود دارد:
پوکي استخوان نوع ۱: اين نوع پوکي استخوان عموما در زنان بعد از يائسگي رخ مي دهد. در اين شرايط مقدار استروژن در بدن به شدت کاهش پيدا مي کند. اين فرآيند باعث از دست رفتن ماده موجود در استخوان مي شود. اين نوع پوکي استخوان در خانم ها رواج و شيوع بيشتري دارد و بين سنين ۵۰ الي ۷۰ سالگي توسعه پيدا مي کند. در اين فرايند معمولا مقدار استخوان هاي ترابکولار کاهش پيدا مي کند. کاهش در استحکام کلي استخوان ها به شکستگي هاي مچ دست و ستون فقرات منجر مي شود.
پوکي استخوان نوع ۲: اين نوع پوکي استخوان عموما بعد از سن ۷۰ سالگي ديده مي شود و زنان را دوبرابر بيشتر از مردان درگير خود مي سازد. پوکي استخوان نوع ۲ در برگيرنده نازک شدن استخوان هاي ترابکولار و نيز استخوان هاي استخوان کورتيکال ناحيه کام سخت است. اين فرايند اغلب به شکستگي لگن و مهره ها مي انجامد.
اغلب بين اين دو نوع پوکي استخوان همپوشاني وجود دارد. معمولا پوکي استخوان نوع ۱ را مي توان به خوبي تشخيص داد و در مراحل اوليه جلوي آن را گرفت.
بايد توجه داشته باشيد که پوکي استخوان مي تواند مشکل اوليه و اصلي باشد يا در برخي از افراد مشکل ثانويه در نظر گرفته شود. تقريبا ۲۰ درصد از زنان و ۴۰ درصد از مرداني که پوکي استخوان دارند دليل ثانويه براي ابتلا به آن داشته اند.
براي اينکه بتوانيد دلايل ثانويه ابتلا به پوکي استخوان را تشخيص دهيد بهتر است با يک پزشک مشورت نماييد. پزشک سوابق خانوادگي و سابقه پزشکي را بررسي مي کند و معاينات فيزيکي (و نيز تست هاي تشخيصي) را انجام مي دهد.
پوکي استخوان بيماري است که در اصل با از دست دادن قابل توجهي از تراکم مواد معدني استخوان (BMD) ايجاد مي شود. در اوايل زندگي، استخوان بيشتري در بدن ذخيره مي شود و توده استخواني بالا در سن ۳۰ سالگي است. بعد از اينکه فرد وارد فرايند پيري شد از حجم استخوان ها کاسته مي شود.
به همين خاطر است که افزايش سن، فرد را در معرض ابتلا به پوکي استخوان و شکستگي هاي ناشي از آن قرار مي دهد.
معمولا فرايند از دست دادن استخوان ها بين اوايل و اواخر دهه سي ام زندگي فرد آغاز مي شود. زنان از اين سن تا يائسگي مقدار خاصي از استخوان هاي خود را از دست مي دهند:
استخوان ترابکولار (استخوان اسفنجي در داخل استخوان کورتيکال سخت) با نرخ ۱ درصد در سال از دست مي رود.
استخوان کورتيکال (استخوان سفت و سخت) با نرخ ۰٫۵ درصد در سال از دست مي رود.هورمون استروژن نيز نقش مهمي در حفظ استحکام استخوان ها بازي مي کند.
دو خط از سلول ها براي استخوان ها وجود دارد. يکي از آن ها سلول هاي خورنده استخوان (استئوکلاست) و ديگري سلول هاي سازنده استخوان (استئوبلاست) است.
بدون هورمون استروژن، استئوکلاست بيشتر فعاليت مي کنند و استخوان بيشتري از دست مي رود. همين امر موجب نازک شدن استخوان ها مي شود.
به همين خاطر، زناني که به سن يائسگي مي رسند و سطح استروژن آن ها کاهش پيدا مي کند نرخ از دست دادن استخوان ها سالانه ۲ الي ۳ درصد افزايش پيدا مي کند.
بعد از ۸ الي ۱۰ سال، نرخ از دست دادن استخوان ها به نرخ قبلي ۱ الي ۰٫۵ درصد در سال مي رسد. اين فرايند از دست دادن چگالي استخواني به خصوص بعد از يائسگي، دليل اصلي پوکي استخوان در زنان محسوب مي شود. پوکي استخوان نوع ۱ مي تواند تحت تاثير اندازه گيري هاي پيشگيرانه قرار بگيرد.
بيشتر اين اندازه گيري ها به صورت فردي موجود است و بايد هر چه سريع تر انجام شود. همانطور که قبلا نيز بيان کرديم توده استخواني بالا معمولا در سن ۳۰ سالگي رخ مي دهد. اينکه توده استخواني اوج چقدر است و بعد از آن چقدر از استخوان حفظ مي شود به فاکتورهاي متعددي بستگي دارد. اين فاکتورها عبارتند از:
ژنتيک و پوکي استخوان: افراد بايد استعداد ژنتيکي خود براي ابتلا به پوکي استخوان را بدانند. ژنتيک نقش مهمي در اين ميان بازي مي کند. تخمين زده شده است که حدود ۷۵ درصد توده استخواني اوج در افراد تحت تاثير ژنتيک قرار دارد. ژن هايي براي کد کردن ويتامين D و گيرنده هاي استروژن وجود دارد که بر روي توده استخواني تاثير مي گذارند.
اگر فردي از لحاظ ژنتيکي مستعد پوکي استخوان باشد، ورزش، رژيم غذايي مناسب و تست منظم توده استخواني از اهميت بالاتري برخوردار خواهد بود.
ورزش و پوکي استخوان: ورزش هاي وزني و انقباض عضلات مي تواند چگالي استخوان ها در ستون فقرات را افزايش دهد. توصيه مي شود افراد حدود ۲۰ الي ۳۰ دقيقه از ورزش هاي هوازي را سه الي چهار بار در هفته انجام دهند تا توده استخواني شان افزايش پيدا کند.
در يکي از مطالعات انجام شده، آهسته دويدن، پياده روي کردن و بالا رفتن از پله ها سه بار درهفته به همراه ۱۵۰۰ ميلي گرم کلسيم در روز، چگالي استخواني را افزايش داده بود. اثر ورزش در استخر بر روي افزايش چگالي استخواني تعيين نشده است.
افرادي که به پوکي استخوان مبتلا هستند يا توده استخواني پاييني دارند بايد در مورد ورزش کردن محتاط باشند. فعاليت هايي که نيازمند پيچ و تاب دادن به ستون فقرات يا خم شدن به سمت جلو از طريق کمر است، مي تواند براي اين افراد خطرناک باشد. افرادي که در حال حاضر پوکي استخوان دارند بايد در مورد برنامه هاي ورزشي خود با پزشک مشورت نمايند.
رژيم غذايي و پوکي استخوان: مصرف مناسب کلسيم براي حفظ قدرت استخوان ها ضروري است. تخمين زده شده است که حدود ۷۰ درصد از افراد به طور منظم مقدار کافي از کلسيم و ويتامين D را مصرف نمي کنند.
ويتامين D نيز براي بدن ضروي است زيرا به جذب و نگهداري کلسيم در استخوان ها کمک مي کند. مقدار کلسيم و ويتامين D پيشنهادي براي بزرگسالان به شرح زير است:
براي زنان پيش از يائسگي در سنين ۲۵ الي ۵۰ سال و زنان پس از يائسگي که درمان جايگزيني استروژن را انجام مي دهند۱۰۰۰ ميلي گرم از کلسيم در روز و ۴۰۰ واحد ويتامين D مناسب خواهد بود. افرادي که به فرزند خود شير مي دهند يا باردار هستند بهتر است روزانه ۱۵۰۰ ميلي گرم کلسيم مصرف نمايند.
براي زنان بعد از يائسگي که سن آن ها کمتر از ۶۵ سال است و درمان جايگزيني استروژن را ندارند مقدار پيشنهادي کلسيم براي هر روز ۱۵۰۰ ميلي گرم و ۴۰۰ الي ۸۰۰ واحد ويتامين D است.
براي زناني که در سن ۲۵ الي ۶۵ سالگي قرار دارند، حدود ۱۰۰۰ ميلي گرم کلسيم در روز پيشنهاد مي شود.
براي همه افرادي که بالاي ۶۵ سال قرار دارند؛ ۱۵۰۰ ميلي گرم کلسيم در روز پيشنهاد مي شود.
کلسيم را مي توان در بيشتر غذاهاي روزانه پيدا کرد. به عنوان مثال محصولات لبني همچون شير، ماست و پنير، سبزيجاتي با برگ سبز همچون اسفناج ، غلات، حبوبات و برخي از ماهي ها کلسيم دارند.
علاوه بر اين، مکمل هاي کلسيم نيز موجود است و افراد مي توانند با مشورت پزشک از آن ها استفاده کنند. هر کدام از اين مکمل ها مقادير متغيري از کلسيم دارند به همين خاطر قبل از مصرف بايد با پزشک مشورت گردد تا اطمينان حاصل شود مقدار مناسبي از آن مصرف مي شود. ويتامين D را مي توان از نور خورشيد، ماهي هاي چربي دار، جگر، غذاهاي غني شده همچون شير، آب پرتقال و غلات صبحانه به دست آورد.
مکمل هاي ويتامين D نيز در دسترس افراد قرار دارد. علاوه بر مصرف مناسب کلسيم و ويتامين D، مطالعات نشان داده است که يک رژيم غذايي سالم و متعادل نقش مهمي در پيشگيري از پوکي استخوان بازي مي کند. به عنوان مثال رژيم غذايي که پروتئين و سديم بالايي دارد مي تواند از دست دادن کلسيم را از طريق ادرار افزايش دهد و همين امر در دسترس بودن کلسيم براي بدن را کاهش مي دهد.
بايد به اين نکته توجه داشته باشيد که بيش از ۲۰۰۰ ميلي گرم کلسيم در روز مي تواند براي سنگ کليه و کليه خطرناک باشد. زماني که کلسيم در مقدار پيشنهادي مصرف مي شود نمي تواند تشکيل سنگ کليه را افزايش دهد. افرادي که از قبل بيماري هاي کليوي داشته اند بايد با پزشک مشورت نمايند.
فاکتورهاي خطر براي پوکي استخوان: معمولا فاکتورهاي خطر متعددي در توسعه پوکي استخوان نقش دارد.
اين فاکتورها عبارتند از:
بالا رفتن سن:
افرادي که بالاي ۶۵ سال هستند خطر بيشتري براي ابتلا به پوکي استخوان خواهند داشت.
جنسيت:
معمولا زنان بيشتر از مردان در معرض از دست دادن استخوان هاي خود هستند. با اينحال مردان نيز در معرض خطر قرار دارند. ۲۰ درصد از بيماراني که به پوکي استخوان مبتلا مي شوند مرد هستند.
سابقه خانوادگي و شخصي:
اين موضوع در برگيرنده سابقه پوکي استخوان، سابقه شکستگي در بخشي از بدن در خانواده مادري و سابقه شخصي هر نوع شکستگي استخوان به عنوان يک فرد بزرگسال است.
نژاد:
زنان اسيايي خطر بيشتري براي ابتلا به پوکي استخوان خواهند داشت.
نوع بدن:
زناني که استخوان هاي کوچکي دارند و وزن آن ها کمتر از ۱۲۷ پوند است معمولا بيشتر از سايرين در معرض ابتلا به پوکي استخوان قرار مي گيرد.
سابقه قاعدگي و يائسگي:
حتي يائسگي معمولي نيز به تنهايي مي تواند خطر ابتلا به پوکي استخوان را افزايش دهد. يائسگي زودرس و يا قطع قاعدگي قبل از يائسگي مي تواند خطر ابتلا به اين بيماري را بيشتر کند.
(مردان): هيپوگناديسم
سبک زندگي:
رفتارهاي مرتبط با سبک زندگي که مي تواند خطر ابتلا به پوکي استخوان را افزايش دهد در برگيرنده کمبود کلسيم يا ويتامين D، نبود يا کمبود ورزش، استفاده بيش از حد از الکل و سيگار کشيدن است.
بيماري هاي مزمن و داروها:
برخي از داروهاي خاص مي تواند به استخوان ها اسيب وارد کند و باعث ايجاد شرايطي شود که به آن پوکي استخوان ثانويه مي گويند. اين نوع از پوکي استخوان در ۲۰ درصد زنان و ۴۰ درصد مرداني که پوکي استخوان دارند ديده مي شود. برخي از داروهاي خاص که براي درمان اختلالات غدد درون ريز همچون پرکاري تيروئيد، اختلالات مغز استخوان، اختلالات کلاژن، مشکلات گوارشي و اختلالات تشنجي مورد استفاده قرار مي گيرد در اين ليست طبقه بندي مي شود.
استفاده طولاني مدت از گلوکوکورتيکوئيدها (استروئيدهاي خوراکي) براي درمان بيماري هايي مانند آسم و آرتريت مي تواند به ويژه براي استخوان ها مخرب باشد. خود اين بيماري ها نيز به تنهايي خطرناک هستند پس نمي توانيد بدون توصيه پزشک و براي پيشگيري از پوکي استخوان داروهاي خود را قطع يا جايگزين کنيد.
بعد از اينکه سابقه پزشکي، معاينات فيزيکي و تست هاي تشخيصي انجام شد و پوکي استخوان اوليه در فرد شناسايي گرديد، درمان آغاز مي شود. درمان پوکي استخوان معمولا در برگيرنده تغيير رژيم غذايي، مواد مغذي، تمرين ورزشي(اگر شکستگي وجود نداشته باشد) و استفاده از داروهاست. هدف از درمان پوکي استخوان جلوگيري از شکستگي هاي بعدي است. در ابتدا، پزشک تلاش مي کند مقدار مناسب از کلسيم و ويتامين D و ساير مواد مغذي مورد نياز را تجويز کند.
اگر لازم بود، تمرينات ورزشي و تناسب اندام براي کمک به حفظ تراکم استخوان و کاهش خطرِ افتادن مورد استفاده قرار مي گيرد. تعدادي دارو براي درمان پوکي استخوان وجود دارد و مي تواند خطر شکستگي را کاهش دهد. به طور کلي اين دارو ها مي توانند استحکام استخوان ها را حفظ کنند و از بروز شکستگي استخواني جلوگيري نمايند. داروهايي که براي درمان يا پيشگيري از پوکي استخوان تاييد شده است در برگيرنده موارد زير مي باشد:
داروهاي پوکي استخواني که مي تواند تحليل استخوان ها را متوقف يا کند نمايد:
بيس فسفونات ها
کلسي تونين
تعديل کننده انتخابي گيرنده استروژن همچون رالوکسيفن
استروژن/ هورمون درماني