Tag Archives: فشار

خبرگزاری آريا – چگونه بدون دارو فشار خون بالا را درمان کنيم؟


چگونه بدون دارو فشار خون بالا را درمان کنيم؟

خبرگزاري آريا – گروهي از محققان آمريکايي برنامه جديدي براي کاهش فشار خون بالا بدون نياز به مصرف دارو ارائه کرده‌اند.
به گزارش خبرگزاري آريا به نقل ايسنا، در اين برنامه بر رژيم غذايي، ورزش و خواب به عنوان فاکتورهاي کليدي در کاهش فشار خون بالا بدون نياز به مصرف دارو توجه شده است.
براي افراد مبتلا به فشار خون بالا انواع گسترده‌اي از داروها وجود دارد که مي‌تواند به کاهش سطح فشار خون کمک کند. به رغم در دسترس بودن انواع مختلفي از روش‌هاي دارويي که بسياري از آن‌ها هزينه زيادي را به بيمار تحميل مي‌کنند يا با عوارض جانبي همراه هستند، روش ساده‌تري براي کاهش فشار خون وجود دارد.
اين برنامه بر محور رژيم غذايي گياهي و خوراکي‌هايي از قبيل ميوه، سبزيجات، غلات، دانه‌ها و خشکبار قرار دارد. علاوه بر رعايت رژيم غذايي، شرکت کنندگان بايد مرتب ورزش کرده، ميزان کافي آب نوشيده و از خواب کافي برخوردار باشند.
براي افرادي که به دنبال کاهش فشار خون هستند تغييرات سبک زندگي اولين و مهم‌ترين اقدام است. ورزش کردن بخصوص حرکات ايروبيک قابليت کمک به کاهش فشار خون را دارند. همچنين ميوه‌ها و سبزيجات سرشار از پتاسيم مي‌توانند همچون داروهاي کاهنده فشار خون تاثيرگذار باشند.
به گفته پزشکان براي برخي از بيماران مصرف دارو نسبت به تغيير در سبک زندگي روش آسان‌تري براي کاهش فشار خون بالاست. هرچند حتي براي بيماراني که از داروهاي کاهنده فشار خون مصرف مي کنند سبک زندگي سالم فاکتور مهمي است.


خبرگزاری آريا – ارتباط فشار خون با خطر زوال عقل


ارتباط فشار خون با خطر زوال عقل

خبرگزاري آريا – افزايش ناچيز فشار خون در ميانسالي مي‌تواند خطر زوال عقل را تا ۴۵ درصد بيشتر کند.
به گزارش خبرگزاري آريا از ايسنا، مطالعه انجام گرفته روي ۹۰۰۰ فرد ۵۰ ساله با فشار خون بيش از ۸۰/۱۳۰ بيشتر احتمال دارد در دوره‌هاي بعدي زندگي‌شان دچار زوال عقل شوند.
گروهي از محققان فرانسوي و انگليسي براساس مشاهدات خود اعلام کردند: اين ميزان از فشار خون در دوره ميانسالي به اندازه کافي در افزايش قابل توجه ابتلا به زوال عقلي موثر است.
محققان اظهار داشتند: اين خطر به نظر از ميزان زماني نشات مي‌گيرد که افراد از فشار خون بالا رنج مي‌برند و افزايش ميزان فشار خون در سن ۵۰ سالگي به اين معناست که فرد براي مدت زمان طولاني‌تري در معرض اين عارضه بوده است.
فشار خون بالا با حمله‌ ايسکمي گذرا (TIA)، آسيب ديدن ماده سفيد در مغز و محدوديت تامين خون مغز مرتبط است و موجب تحليل رفتن ذهني مي‌شود.
به گزارش روزنامه تلگراف، به گفته محققان يافته‌هاي بدست آمده تاييد کننده تاثيرات مخرب فشار خون بالا در دوره ميانسالي و خطر زوال عقلي است.


راه‌های تنظیم فشار خون؛ از کاهش وزن تا ترک سیگار


هفته نامه سلامت – سحر نیکزادی: شاید حتی شنیدن نام روز جهانی فشار خون هم استرس زا و نگران کننده به نظر برسد و استرس ناشی از آن کمی فشار خون شما را بالا ببرد، اما درحقیقت این روز یک رویداد آموزشی برای بالا بردن آگاهی و جلب نظر افکار عمومی در رابطه با خطرات جدی فشارخون بالا و حتى فشار خون پایین روی سلامت کلی بدن است.

هدف اصلی از تعیین این روز خاص، اطلاع رسانی و آموزش شهروندان هر کشور برای جلوگیری از تاثیرات جبران ناپذیر این قاتل خاموش است که متاسفانه در جوامع مدرن امروزی همه گیر شده، اما فشار خون چیست و فشار خون بالا چه اثر مخربی برای سلامت دارد و چطور می توان آن را کنترل کرد؟ اینها پرسش هایی هستند که به مناسبت روز جهانی فشار خون در این مطلب به آنها پاسخ داده خواهد شد.

راه های تنظیم فشار خون؛ از کاهش وزن تا ترک سیگار

کلیات فشار خون

 فشار سیستولیک طبیعی و عادی زیر ۱۲۰ است. به طور کلی، میزان فشار خون ایده آل برای یک فرد سالم مطابق با ۱۲۹-۱۲۰ است و اگر این میزان ۱۳۹-۱۳۰ بود؛ یعنی شما در مرحله ۱ یا اوليه ابتلا به بیماری فشار خون قرار دارید. فشار ۱۴۰ یا بالاتر هم مرحله ۲ نامگذاری شده و فشار ۱۸۰ یا بیشتر هم مرحله بسیار خطرناکی است که می تواند برای فرد آسیب جدی و جانی دربرداشته باشد،

اما راه های درمان فشار خون چیست؟ و چگونه می توانیم با ایجاد تغییراتی خود را از خطرات جدی ناشی از آن ایمن کنیم؟ درحقیقت درمان فشار خون می تواند رویکرد چندجانبه ای باشد، به این معنا که بیمار موظف به ایجاد تغییرات اساسی در رژیم غذایی، مصرف دارو و انجام ورزش و افزایش فعالیت های بدنی تا پایان عمر خود باشد.

توصیه های هشت گانه

۱٫ سعی کنید وزن کم کنید و از اندازه دوز کمر و شکم خود غافل نباشید؛ اغلب، فشارخون با افزایش وزن رابطه تنگاتنگی دارند. هر چه وزنتان بالا برود، فشار خونتان هم بالاتر خواهد رفت. زمانی که شما دچار اضافه وزن می شوید، تنفستان هم دچار مشکل می شود و همین موضوع یکی از عوامل بسیار مهم در بالا رفتن فشار خونتان خواهد شد. پس تا می توانید وزن کم کنید تا چربی های اطراف شکمتان را کاهش دهید. مطمئن باشید حتی چند گرم هم تاثیرگذار خواهد بود.

۲٫ به طور منظم و مستمر ورزش کنید و فعالیت بدنی داشته باشید؛ داشتن فعالیت بدنی منظم مثل ۱۵۰ دقیقه ورزش در هفته یا ۳۰ دقیقه در روز می تواند به میزان قابل توجهی فشار خونتان را کاهش دهد. توصیه به داشتن فعالیت بدنی مستمر از این جهت ضروری و مهم محسوب می شود که در صورت قطع آن و عدم تحرک فشارخون شما مجدد افزایش خواهد یافت. حتی اگر در حال حاضر هم فشار خون شما طبیعی و ایده آل است ورزش می تواند مانع ابتلای شما به بیماری فشار خون در آینده شود.

۳٫ از یک رژیم غذایی سالم پیروی کنید؛ استفاده از رژیم غذایی که مملو از غلات کامل سبوس دار، میوه ها و سبزیجات تازه، فراورده های لبنی کم چرب و بدون چربی های اشباع شده و کلسترول باشد می تواند به طرز چشمگیری فشار خونتان را کاهش دهد. مطمئنا تغيير در رژیم غذایی کار چندان ساده ای نخواهد بود اما با چند ترفند ساده می توانید خود را سریع تر با آن وفق دهید، برای مثال:

* برای خودتان یک دفترچه داشته باشید و عادت های درست و سالم خوردن خود را در آن ثبت کنید.
* مصرف پتاسیم را در رژیم غذایی تان افزایش دهید. پتاسیم می تواند تاثیرات سدیم روی فشار خون را کاهش دهد. بهترین منابع طبیعی برای تامین پتاسیم، میوه ها و سبزیجات تازه هستند.
* هوشمندانه خرید کنید و زمانی که مشغول خرید خوراکی های مورد علاقه تان هستید به برچسب پشت بسته بندی ها دقت کنید و از خرید و خوردن موادی که باعث بالا رفتن فشار خونتان می شوند، بپرهیزید.

۴٫ مصرف سدیم موجود در رژیم غذایی تان را کاهش دهید؛ حتی کاهش اندکی سدیم از رژیم غذایی می تواند به سلامت قلبتان کمک کند و میزان فشار خون را کاهش دهد. برای کاهش سدیم، به جدول تغذیه ای پشت بسته بندی خوراکی ها توجه و سعی کنید تا می توانید از مصرف خوراکی های فراوری شده بپرهیزید و تا می توانید نمک نخوریدا

۵٫ سیگار نکشید؛ کشیدن هر نخ سیگار رابطه مستقیمی با افزایش فشار خون دارد. در حقیقت هر دفینه ای که سیگار می کشید به همان میزان فشارخونتان بالا خواهد رفت. پس برای حفظ جان خودتان هم که شده سیگار کشیدن را ترک کنید تا فشارخونتان به میزان عادی و طبیعی بازگردد. ترک سیگار احتمال ابتلا به بیماری های قلبی را کاهش می دهد و به طرز چشمگیری سلامت کلی بدنتان را بهبود می بخشد.

راه های تنظیم فشار خون؛ از کاهش وزن تا ترک سیگار

۶٫ مصرف کافئین را محدود کنید؛ با اینکه هنوز هم نقش کافئین در بالا رفتن فشار خون بحث برانگیز است، به طور میانگین مصرف کافئین می تواند در افرادی که به ندرت کافئین مصرف می کنند منجر به افزایش فشار خون شود. جالب است بدانید مصرف کافئین در افرادی که به طور منظم و دائمی از آن استفاده می کنند، بی تاثیر است و هیچ گونه تاثیری در بالا رفتن میزان فشار خونشان نخواهد داشت. با این حال مصرف طولانی مدت کافئین می تواند تاثیر گذار باشد و منجر به ایجاد کمی افزایش فشار خون در فرد مصرف کننده شود.

۷٫ استرس خود را کاهش دهید؛ بدون شک استرس مزمن در افزایش میزان فشار خون شما تاثیرگذار است. اگرچه برای اثبات کامل این موضوع به انجام تحقیقات بیشتری در این زمینه نیاز است، مطمئنا یکی از اصلی ترین دلایل افزایش فشار خون استرس مزمن است. علاوه بر این استرس گاه به گاه هم می تواند موثر باشد. برای مثال زمانی که شما دچار استرس و پرخوری عصبی می شوید بیشتر از حد معقول می خورید و از غذاهای ناسالم استفاده می کنید، سعی کنید خود را کنترل و دلیل ایجاد استرستان را ریشه یابی و برطرف کنید.

برای مثال خواسته هایتان را تغییر دهید، روی مساله اصلی تمرکز و برای حل آن برنامه ریزی کنید، از عوامل محرک استرس بپرهیزید و سعی کنید با انجام کارها و فعالیت هایی که باعث تمدد ذهن و اعصابتان می شوند خودتان را ریلکس و آرام کنید.

۸٫ فشار خونتان را در منزل کنترل کرده و به طور منظم به پزشک مراجعه کنید؛ اندازه گیری و کنترل فشار خون در منزل می تواند یکی از تاثیرگذارترین عوامل کاهش فشار خون باشد. در حقیقت این موضوع به شمار ہرشک تان کمک می کند نظارت بهتر و بیشتری روی سلامت تان داشته باشید. علاوه بر این، مراجعه به موقع به پزشک یکی از نکات کلیدی در کنترل و کاهش فشارخون خواهد بود.

اگر فشار تان پایین است…

بد نیست چند توصیه مفید و کارآمد برای افرادی داشته باشیم که دچار فشار خون پایین هستند. به خاطر داشته باشید با اینکه اغلب داشتن فشار خون پایین نشانه بروز بیماری خاص و نگران کننده ای نیست، چنانچه علائم غیر طبیعی در خود می بینید، توصیه می کنیم حتما با مراجعه به پزشک علت آن را ریشه یابی و درمان کنید..

* از رژیم غذایی ای پیروی کنید که دارای میزان بیشتری نمک باشد.
* تا می توانید مایعات مصرف کنید، مخصوصا در فصل گرما و زمانی که مبتلا به بیماری های فصلی مانند آنفلوانزا یا سرماخوردگی شده اید.
* برای بهبود و تقویت میزان فشار خون تان فعالیت بدنی منظمی داشته باشید و ورزش کردن را فراموش نکنید.
* هنگام نشستن یا زمانی که از خواب بیدار می شوید کمی دقت کنید و محتاط باشید. برای بهبود گردش خونتان چند دقیقه قبل از بلند شدن پاها و مچ پاها را تکان دهید و به آرامی از سر جای خود بلند شوید. توصيه می کنیم قبل از بلند شدن از روی تخت چند دقیقه روی لبه آن بنشینید.
* از بلند کردن اجسام سنگین بپرهیزید.
* برای مدت طولانی در یک محل ثابت قرار نگیرید.
* از دوش آب داغ آن هم برای مدتی طولانی پرهیز کنید.
* به منظور جلوگیری از کاهش فشار خون و سرگیجه ناشی از غذا خوردن سعی کنید در وعده های غذایی، حجم کمتری غذا بخورید و به جای آن تعداد دفعات غذا خوردن تان را بیشتر کنید به علاوه توصیه می کنیم مصرف کربوهیدرات ها را کاهش دهید و بعد از غذا خوردن هم کمی استراحت کنید.

منبع: webMD


خبرگزاری آريا – فشار خون بالا چه علائمي دارد و چگونه درمان مي شود؟


فشار خون بالا چه علائمي دارد و چگونه درمان مي شود؟

خبرگزاري آريا –
علل فشار خون بالا, بيماري هاي مزمن کليوي
خون دماغ و قرمزي صورت، سردرد، خواب آلودگي، سردرگمي و کما از علائم فشار خون بالا هستند.
قلب مانند يک پمپ طراحي شده است که خون را در داخل بدن ما به گردش در مي آورد. خون از طريق شريان ها به عضلات و اندام هاي ما پمپ مي شود.
پمپ ها از طريق توليد فشار کار مي کنند. به عبارت ساده تر، توليد فشار بيش از حد، باعث وارد آمدن فشار به خود قلب و عروق مي شود. اين حالت مي تواند باعث نارسايي قلبي و يا پاره شدن يکي از سرخرگ ها شود.
فشار خون بستگي به ترکيبي از دو عامل زير دارد:
قلب با چه فشار و نيرويي خون را در داخل بدن به گردش در مي آورد.
شريان ها به چه ميزان تنگ يا سفت شده باشند.
فشار خون بالا زماني رخ مي دهد که خون مجبور باشد با فشاري بيشتر از داخل سرخرگ ها حرکت کند.
در حدود ۱۰ ميليون نفر در بريتانيا به فشار خون بالا مبتلا هستند (تقريبا يک پنجم از جمعيت بريتانيا)
فشار خون طبيعي چقدر است؟
فشار خون به کمک دو عدد اندازه گيري و بيان مي شود. به عنوان مثال گفته مي شود که “فشار خون ۱۲۰ روي ۸۰″ يا “فشار خون ۱۲ روي ۸″.
عدد اول فشار خون سيستوليک است که نشان دهنده ي حداکثر فشار خوني است که بر اثر ضربان قلب در شريان ها به وجود مي آيد.
عدد دوم فشار خون دياستوليک است که نشان دهنده ي حداقل فشار خون موجود در شريان هاست و زماني را نشان مي دهد که قلب در حال استراحت و پر شدن مجدد است.
واحد اندازه گيري فشار خون “ميلي متر جيوه – mmHg” مي باشد.
فشار خون طبيعي برابر است با ۱۲۰ روي ۸۰ ميلي متر جيوه.
علل فشار خون بالا, بيماري هاي مزمن کليوي
چه مقدار فشار خون را فشار خون بالا مي نامند؟
با افزايش سن، به دليل کاهش خاصيت ارتجاعي شريان ها، احتمال ابتلا به فشار خون بالا بيشتر مي شود. لذا سن افراد يک فاکتور اساسي براي تعيين بالا بودن فشار خون افراد محسوب مي شود.
به طور کلي افرادي که به طور مداوم فشار خون سيستوليک آنها بالاي ۱۴۰ ميلي متر جيوه و يا فشار خون دياستوليک آنها بالاي ۸۵ ميلي متر جيوه باشد نياز دارند که براي کاهش فشار خون خود تحت درمان قرار گيرند.
افرادي که در معرض خطر ابتلا به بيماري هاي قلبي و عروقي مانند سکته مغزي يا آنژين صدري قرار دارند ممکن است با فشار خون پايين تر (۱۳۰ تا ۱۴۰ ميلي متر جيوه فشار سيستوليک و ۸۰ تا ۸۵ ميلي متر جيوه فشار دياستوليک) نيز تحت درمان قرار بگيرند.
علائم فشار خون بالا چه چيزهايي هستند؟
يکي از بزرگترين مشکلات فشار خون بالا اين است که به ندرت باعث بروز علائم مي شود.
اين قضيه به اين معناست که ممکن است تا زماني که يکي از عوارض آن مانند سکته قلبي يا مغزي بروز نکند، فرد از بيماري خود اطلاع پيدا نکند.
با اين وجود خون دماغ و قرمزي صورت مي تواند نشانه اي از فشار خون بالا باشد.
فشار خون بالا مي تواند باعث بروز علائم زير شود:
سردرد
خواب آلودگي
سردرگمي
کما
فشار خون بالا چه عوارضي را مي تواند ايجاد کند؟
آترواسکلروز (تنگ شدن عروق)
آنوريسم
سکته مغزي
حمله قلبي
نارسايي قلبي (کاهش توانايي پمپاژ خون توسط قلب)
نارسايي کليه
آسيب ديدن چشم
علل فشار خون بالا چه چيزهايي هستند؟
علت فشار خون بالا در بيش از ۹۵ درصد موارد ناشناخته است. اين نوع فشار خون را “فشار خون اوليه” مي نامند.
در ۵ درصد باقي مانده يک علت زمينه اي باعث بروز فشار خون مي شود که در اين حالت به آن “فشار خون ثانويه” گفته مي شود.
برخي از علل فشار خون ثانويه عبارتند از:
بيماري هاي مزمن کليوي
بيماري در عروق خوني کليه ها
مصرف بيش از حد الکل
اختلالات هورموني
تومور غدد درون ريز
علل فشار خون بالا, بيماري هاي مزمن کليوي
عوامل افزايش دهنده خطر ابتلا به فشار خون بالا چه چيزهايي هستند؟
هر کسي مي تواند به فشار خون بالا مبتلا شود اما عوامل زير مي توانند خطر ابتلا به فشار خون بالا و يا خطر بروز عوارض ناشي از فشار خون بالا را بيشتر کنند:
سابقه خانوادگي
چاقي
دخانيات
ديابت نوع ۱ يا ۲
بيماري هاي کليوي
مصرف بيش از حد الکل
مصرف بيش از حد نمک
ورزش نکردن
برخي از دارو ها مانند استروئيد ها
چه کاري مي توانم بکنم؟
بعد از رسيدن به سنين ميانسالي بايد اطلاع دقيقي از قد، وزن، فشار خون و سطح کلسترول خود داشته باشد.
اگر سابقه خانوادگي فشار خون بالا داريد بايد حتما به صورت منظم فشار خون شما چک شود. در اين حالت، درمان فشار خون شما قبل از بروز هر گونه عوارضي مي تواند شروع شود.
سبک زندگي خود را تغيير دهيد:
دخانيات را ترک کنيد.
وزن کم کنيد.
به صورت منظم ورزش کنيد.
يک رژيم غذايي متنوع داشته باشيد.
مشروبات الکلي مصرف نکنيد.
مصرف نمک را محدود کنيد.
استرس خود را کاهش دهيد. براي اين کار مي توانيد از موقعيت هاي استرس زا دوري کنيد و يا اينکه تکنيک هاي تمدد اعصاب را فرا بگيريد.
اين عوامل باعث کاهش فشار خون شما مي شود.
اگر احساس مي کنيد فشار خون شما بالا است حتما به پزشک مراجعه کنيد. ممکن است لازم باشد به صورت منظم دارو مصرف کنيد. به هيچ عنوان به صورت خودسرانه دارو هاي فشار خون را مصرف نکنيد.
فشار خون بالا اگر درمان نشود مي تواند به عوارض جدي و خطرناکي منجر شود.
شما مي توانيد يک دستگاه فشار سنج پزشکي تهيه کنيد و در خانه و به صورت منظم فشار خود را چک کنيد و در صورت نياز به پزشک مراجعه کنيد.
پزشک شما چه کاري مي تواند براي شما انجام دهد؟
عوامل خطر و همچنين سبک زندگي صحيح را براي شما توضيح خواهد داد.
در صورت نياز براي شما داروهاي فشار خون تجويز خواهد کرد که بايد حتما به صورت منظم مصرف شوند.
اگر کنترل فشار خون شما دشوار به نظر برسد ممکن است پزشک عمومي شما، شما را به يک متخصص در زمينه فشار خون ارجاع دهد.
کلسترول خون
عامل مهم در تعيين خطرناک بودن فشار خون بالا، سطح کلسترول خون شماست. کلسترول بالا حساسيت عروق را به فشار خون بالا افزايش مي دهد و باعث مي شود که آنها بيشتر مستعد آسيب ديدن باشند.
اين به آن معناست که اگر فشار خون شما نياز به درمان داشته باشد حتما لازم است که سطح کلسترول خون شما نيز چک شود و در صورت لزوم ميزان آن کاهش يابد.
در حالي که رژيم غذايي سالم، حفظ وزن مناسب و ورزش کردن مي توانند در کنترل سطح کلسترول موثر باشند اما در برخي از افراد لازم است که براي کاهش سطح کلسترول داروهاي خاصي تجويز و مصرف شود.
فشار خون بالا و تاثير آن بر اميد به زندگي
با درمان فشار خون بالا، خطر بروز عوارض آن کم شده و متوسط اميد به زندگي تقريبا با افراد عادي برابر مي شود.
اما اگر فشار خون بالا درمان نشود، به دليل افزايش خطر بروز عوارض ناشي از آن مانند نارسايي قلبي و سکته مغزي، اميد به زندگي کاهش پيدا مي کند.
منبع:coca.ir



خواص پنیر؛ از کاهش فشار خون تا سلامت دندان‌ها


روزنامه آرمان امروز: محصولات لبنی یکی از بهترین منابع کلسیم و دیگر مواد مغذی هستند در ادامه به چند مورد از مهم‌ترین ارزش‌های غذایی و مزایای پنیر اشاره می‌شود.

خواص پنیر

کاهش فشار خون

بررسی‌ها نشان داده‌اند به‌رغم اینکه برخی پنیر‌ها حاوی چربی و سدیم هستند، افرادی که پنیر بیشتر می‌خورند، فشار خون پایین‌تری دارند.کلسیم می‌تواند به کاهش فشار خون کمک کند. پنیر‌های حاوی چربی پایین و سدیم پایین بیشتر توصیه می‌شوند. قبل از خرید پنیر اطلاعات تغذیه آن را به دقت بررسی کنید، زیرا بعضی پنیر‌های بدون چربی دارای سدیم اضافه هستند. به‌دلیل فراوری بیش از حد پنیر‌های بدون چربی به‌عنوان بخشی از رژیم غذایی توصیه نمی‌شوند.

اسید‌های چرب امگا ۳

اسید‌های چرب امگا ۳ در برخی از انواع پنیر موجود هستند، به‌ویژه پنیر‌هایی که با شیر گاو‌هایی تولید می‌شود که علف طبیعی و تازه می‌خورند. تصور می‌شود اسید‌های چرب امگا ۳ برای سیستم قلب و عروق و مغز موثر است.

بهبود میکروبیولوژی روده

پنیر به‌عنوان یک غذای تخمیر شده،می‌تواند به افزایش باکتری‌های سالم روده کمک کند. این مساله روی سطح کلسترول خون نیز تاثیر می‌گذارد.

سلامت استخوان‌ها

کلسیم، پروتئین، منیزیم، زینک و ویتامین‌های A، D. و K. مواد مغذی موجود در پنیر هستند که به سلامت استخوان‌ها در کودکان و بزرگسالان کمک می‌کنند و از بروز پوکی استخوان پیشگیری می‌کنند.برخی نظریه‌ها حاکی از این است که مصرف محصولات لبنی منجر به بالا رفتن سطح اسید بدن می‌شود و این مساله می‌تواند به استخوان‌ها آسیب برساند. به‌هرحال شواهد علمی از این نظریه حمایت نمی‌کنند.

وزن سالم

بررسی‌ها نشان داده‌اند شخصی که دارای شاخص توده بدنی یا BMI بالاست بیش از دیگران در معرض کاهش سطح کلسیم است. از آنجایی که پنیر منبع خوبی از کلسیم است، بنابراین برای کسانی که رژیم غذایی برای کاهش وزن انتخاب کرده‌اند، پنیر مفید خواهد بود. اما به‌هرحال مصرف زیاد پنیر می‌تواند تاثیر معکوس داشته باشد و منجر به افزایش وزن شود.

سلامت دندان‌ها

پنیر می‌تواند سلامت دندان‌ها را نیز بهبود بخشد. کلسیم نقش مهمی در شکل گیری دندان‌ها بازی می‌کند و منبع خوبی از کلسیم است. به‌علاوه حداقل یکی از بررسی‌ها نشان داده‌اند که خوردن پنیر می‌تواند سطح pH در پلاک دندان را افزایش دهد و از دندان‌ها در مقابل پوسیدگی محافظت کند. به‌نظر می‌رسد شیر و ماست بدون قند دارای این تاثیر نیستند.

عروق خونی سالم

برخی پنیر‌ها حاوی سطح بالای کلسترول و سدیم هستند و ممکن است منجر به بروز مشکلات قلبی‌وعروقی شوند. با این حال بررسی‌هایی که در سال ۲۰۱۴ انجام شد نشان دادند که محصولات لبنی می‌توانند منبع خوبی از آنتی‌اکسیدانی به نام گلوتاتیون glutathione باشند. این آنتی‌اکسیدان برای سلامت مغز و پیشگیری از مشکلات ناشی از افزایش سن ضروری است.


خبرگزاری آريا – عوارض فشار خون بالا هنگام بارداري


عوارض فشار خون بالا هنگام بارداري

خبرگزاري آريا – نتيجه تجزيه و تحليل محققان آمريکايي نشان مي‌دهد که پرفشاري خون پيش از حاملگي، احتمال بروز سقط جنين را افزايش مي‌دهد.
به گزارش خبرگزاري آريا از ايرنا، محققان موسسه ملي بهداشت کودکان و توسعه انساني در آمريکا در نتيجه اين تجزيه و تحليل متوجه شدند که با ايجاد تغييراتي در شيوه زندگي براي کنترل فشار خون، مي‌توان خطر سقط جنين را بالقوه کاهش داد.
اين تجزيه و تحليل نشان داد که به ازاي هر ۱۰ ميلي متر جيوه افزايش در فشار خون دياستوليک (فشار خون در زمان استراحت قلب در ميان ضربان ها) خطر سقط جنين ۱۸ درصد بيشتر بود. ميلي متر جيوه واحدي است که براي اندازه گيري فشار خون استفاده مي‌شود.
محققان همچنين متوجه افزايش ۱۷ درصدي سقط جنين به ازاي هر ۱۰ ميلي متر جيوه افزايش در فشار خون متوسط شرياني شدند؛ فشار خون متوسط شرياني اندازه متوسط فشار خون در شريان‌ها در جريان چرخه‌هاي کامل ضربان قلب است.
اين محققان با اشاره به اينکه پر فشاري خون با ابتلا به بيماري قلبي، سکته مغزي و بيماري کليه ارتباط دارد، گفتند: يافته‌هاي ما نشان مي‌دهند که داشتن يک فشار خون سالم قبل از بارداري نه تنها براي سال‌هاي بعدي زندگي مفيد است بلکه احتمال از بين رفتن بارداري را نيز کاهش مي‌دهد.


خبرگزاری آريا – نکات ورزشي براي کاهش فشار خون


نکات ورزشي براي کاهش فشار خون

خبرگزاري آريا – ورزش يکي از بهترين راه ها براي کاهش فشار خون است. اگر در حال درمان فشار خون هستيد، بايد بدانيد که ورزش تأثير داروهاي فشار خون را هم بهبود مي بخشد.
به گزارش خبرگزاري آريا از ميزان، ورزش براي قلب و گردش خون مفيد است. تحقيقات نشان داده است کساني که فعاليت بدني منظم انجام مي دهند مي تواند براي قلب و مشکلات ناشي از آن بسيار خوب باشد همچنين مي تواند براي جلوگيري از علائم شديد اگر شما مبتلا به بيماري قلبي و يا يک عامل خطر مانند فشار خون بالا کمک کند.
ورزش يکي از بهترين راه ها براي کاهش فشار خون است. اگر در حال درمان فشار خون هستيد، بايد بدانيد که ورزش تأثير داروهاي فشار خون را هم بهبود مي بخشد. با اين حال، لازم نيست مثل يک ورزشکار حرفه اي ورزش کنيد.


غذاهایی که فشار خون را بالا می‌برند


برترین ها – ترجمه از هدی بانکی: بعضی از غذاها فورا بعد از خورده شدن می‌توانند فشار خون را بالا ببرند اما بعضی دیگر ممکن است تاثیر کمی روی فشار خون داشته باشند. غذاهای معدودی هستند که تنها می‌توانند فشار خون پایین را کمی بالا ببرند، یعنی تاثیر خاصی ندارند مگر اینکه فشار خون شما در سطح خاصی باشد، بنابراین اگر فشار خون‌تان خیلی پایین نیست (شرایطی که باید چیزی غیر از غذا مصرف کنید تا سریع‌تر فشار خون‌تان را بالا ببرد)، می‌توانید این غذاها را بدون نگرانی بخورید.

 

 غذاهایی که فشار خون‌تان را بالا می‌برند

چه چیزی باعث فشار خون بالا می‌شود؟

وقتی صحبت از غذاهایی می‌کنیم که فشار خون را بالا می‌برند، بیشترین توجه به سمت غذاهای پُرنمک معطوف می‌شود. زیرا فشاری که جریان خون بر دیواره‌ی رگها وارد می‌کند، به دلیل حجم آب بیشتری که سدیم جذب می‌کند افزایش می‌یابد. مقداری سدیم برای فشار خون و کنترل حجم خون لازم است اما نه بیشتر.

هر چند ارتباط تنگاتنگ سدیم و فشار خون ثابت شده و به خوبی بین عموم جاافتاده است، اما یک عامل اصلی دیگر نیز می‌تواند مقدار قندی باشد که بیمار ِ در معرض فشار خون بالا، از غذاهای گوناگون دریافت می‌کند. افزایش فشار خون می‌تواند به دنبال مصرف کربوهیدرات‌های تصفیه شده مانند قندهای موجود در غذاهای فرآوری شده روی بدهد. این نوع غذاها هیچ ارزش تغذیه‌ای ندارند.

مطالعه‌ای نشان داد شواهدی وجود دارد که ثابت می‌کند قند می‌تواند عاملی موثرتر از سدیم در افزایش فشار خون باشد. ضمنا باید حساب قندهای طبیعی را از قندهای موجود در غذاهای بسته بندی شده مانند محصولات با فروکتوز بالا جدا کنید.

غذاهایی که فشار خون‌تان را بالا می‌برند

۱٫ نمک دریا


نمک دریا به عنوان جایگزینی برای نمک سفره استفاده می‌شود. نمک دریا کمتر فرآوری شده است. نمک دریا حاوی همان مقدار سدیمی است که نمک معمولی دارد و همان توصیه‌ای که در مورد مقدار مجاز مصرف نمک‌های معمولی می‌شود برای نمک دریا هم وجود دارد و باید مصرف هر دو را محدود کنید.

 

 غذاهایی که فشار خون‌تان را بالا می‌برند

۲٫ پیتزا و غذاهای فرآوری شده

پیتزای تازه یا منجمد و سایر غذاهای فرآوری شده، مقدار زیادی سدیم دارند مخصوصا اگر همراه با سس گوجه فرنگی، پنیر، گوشت و خمیر باشند. پیتزای منجمد ممکن است حاوی ۱۰۰۰ میلی گرم سدیم در یک تکه از شش تکه باشد! غذاهای فرآوری شده معمولا نمک اضافی دارند تا تاریخ مصرف‌شان طولانی‌تر شود.

۳٫ غذاها و نوشیدنی‌های بیرون از خانه

چه فست فود باشد و چه غذایی که در یک رستوران کلاس بالا می‌خورید، بسیاری از غذاهایی که در منو می‌بینید دارای سدیم پنهان هستند که این موضوع مخصوصا شامل غذاهای کم چرب نیز می‌شود. یک اپتایزر (اشتهاآور) و نوشیدنی که به عنوان استارتر مصرف می‌کنید می‌تواند دارای سدیمی بیشتر از میزان مجاز باشد و این تازه چیزی است که قبل از غذای اصلی می‌خورید! برای کنترل مصرف سدیم و لذت بردن از غذای بیرون بهتر است به جاهایی بروید که از نمک اضافی استفاده نکنند و ادویه‌های دیگری برای طعم دادن به کار ببرند.

۴٫ نوشابه‌های انرژی زا

نوشابه‌های انرژی زا از انتخاب‌های متداول برای نسل جوان‌ هستند چون نسبت به یک فنجان قهوه یا سایر نوشیدنی‌های کافئین‌دار، انرژی فوری‌تری ایجاد می‌کنند. این نوشیدنی‌های طعم‌دار حاوی مقادیر زیادی قند و سدیم هستند. نوشابه‌های انرژی زا می‌توانند فشار خون را تا حدی بالا ببرند که شما را در معرض بیماری‌های خطرناک قلبی قرار بدهند.

 

در مطالعه‌ای فشار خون و ضربان قلب ۲۵ نفر در طیف سنی ۱۹ تا ۴۰ سال، قبل و بعد از نوشیدن یک نوشابه‌ی انرژی زا را مورد مقایسه قرار داد. هر چند فشار خون در تمامی این افراد به میزان قابل توجهی افزایش یافته بود، اما معلوم شد آنهایی که معمولا کافئین مصرف نمی‌کردند، افزایش فشار خون‌شان بیشتر از حدی بود که انتظار می‌رفت.

۵٫ غذاهای دریایی منجمد

ماهی تازه سدیم کمی دارد اما ماهی منجمد به دلیل فرایند آماده سازی و استفاده از آبنمک و روغن و شیره ذرت، سدیم فراوانی دارد. این محصولات غذایی جهت حفظ تازگی، نمک افزوده دارند و طبیعتا می‌توانند اثر بدی روی فشار خون بگذارند. بیشتر میگوهای منجمد حاوی مقدار زیادی سدیم هستند.

۶٫ گوشت‌های فرآوری شده

از مصرف هر نوع گوشت فرآوری شده باید پرهیز کنید چون مقدار سدیم این گوشت‌ها بینهایت بالاست.

۷٫ خیارشور

خیارشور یا هر نوع شور دیگر دارای نمک بسیار زیادی هستند، مخصوصا خیار که بسیار خوب می‌تواند نمک را از آب نمی که در آن خوابانده شده جذب کند. از مصرف خیار شور اجتناب کنید یا اینکه به دنبال نوع ِ کم نمک آن باشید.

۸٫ سوپ‌های کنسروی

نمک، عنصر قابل توجهی در سوپ‌ها کنسروی است. اگر نمی‌توانید از خوردن این نوع سوپ‌ها صرفنظر کنید پس حتما به دنبال نوع کم سدیم آن باشید اما حتما برچسب روی محصول را بخوانید تا بدانید چه چیزی قرار است وارد بدن‌تان کنید.

۹٫ محصولات غذایی حاوی گوجه فرنگی

از سس گوجه فرنگی گرفته تا سس پاستا یا پوره گوجه فرنگی یا هر نوع محصول قوطی که حاوی گوجه فرنگی است می‌تواند سدیم فراوانی داشته باشد. یک فنجان آب گوجه فرنگی آماده حاوی ۶۵۰ میلی گرم سدیم است.

۱۰٫ پوست مرغ

پوست مرغ، مخصوصا اگر از نوع بسته بندی آن باشد، شاید لذیذ باشد اما پُر از چربی‌های اشباع، چربی‌های ترانس و روغن هیدروژنه است که LDL را بالا می‌برند. کلسترول بالا می‌تواند عامل مهمی در فشار خون بالا باشد و موجب پُرفشاری خون شود.

۱۱٫ قهوه

اینکه آیا باید از مصرف قهوه خودداری کنید یا نه، بستگی به این دارد که معمولا چقدر قهوه می‌نوشید و هر چند وقت یکبار. قهوه می‌تواند برای مدت کوتاهی فشار خون را بعد از نوشیدن بالا ببرد، اما این تاثیر نسبتا زود از بین خواهد رفت. آنهایی که عادت دارند به طور مرتب قهوه بنوشند، این تاثیر در آنها کمتر است یا اصلا وجود ندارد چون بدن‌شان به کافئین عادت کرده است. اگر شما فشار خون پایین ندارید و روزانه یک یا دو فنجان قهوه می‌نوشید می‌توانید ادامه دهید.

 

 غذاهایی که فشار خون‌تان را بالا می‌برند

۱۲٫ غذای چینی

از خوردن غذاهای چینی در رستوران‌ها اجتناب کنید. چیزهایی مثل گوشت گوساله یا بروکلی و یا حتی برخی از نودل‌ها ممکن است چندان نمک‌دار به نظر نرسند اما بعضی از غذاهای چینی واقعا مقادیر وحشتناکی نمک دارند! یک قاشق غذاخوری سویا سس چیزی حدود ۱۰۰۰ میلی گرم سدیم دارد.

برای کاهش فشار خون چه باید بخوریم؟

حالا که لیستی از غذاهایی را که فشار خون را بالا می‌برند برای‌تان گفتیم، وقت آن است که نگاهی بکنیم به غذاهایی که تاثیر معکوس دارند. رژیم DASH، پیشنهاد خوبی برای کسانی است که به دنبال رژیم غذایی سالم و کاهنده‌ی فشار خون بالا هستند. همزمان با به حداقل رساندن مصرف غذاهایی که در بالا گفته شد، سعی کنید مصرف مواد غذایی زیر را بیشتر کنید:

غلات کامل مانند برنج قهوه‌ای یا پاستای سبوسدار، هویج، بروکلی، سیب زمینی شیرین، سبزیجات برگدار و گوجه فرنگی (کنسروی نه!)، سیب، گلابی، هلو، انبه و موز (مرکبات هم می‌توانید مصرف کنید اما باید مراقب باشید با داروهای فشار خون‌تان تداخل نداشته باشند)، مرغ و بوقلمون و ماهی کم چرب، لبنیات کم چرب، بادام، لوبیا قرمز یا عدس (مغزها و آجیل پُر کالری هستند اما کلسترول خوب دارند، پس در حد اعتدال می‌توانید از آنها لذت ببرید).

تغییرات سبک زندگی برای اجتناب از فشار خون بالا

به غیر از تغییرات تغذیه‌ای، دو تا از بهترین عادت‌های سبک زندگی که می‌توانید برای کمک به کنترل فشار خون‌تان در پیش بگیرید، افزایش فعالیت بدنی و کاهش وزن است. دست کم ۳۰ دقیقه فعالیت بدنی ۵ روز در هفته را به شما توصیه می‌کنیم چون سیستم قلبی و عروقی‌تان را تقویت کرده و عملکرد عروق و رگهای‌تان را بهبود می‌بخشد.

 

کاهش وزن نیز برای کاهش فشار بر سیستم جریان خون مفید است اما تنها به این شرط که اضافه وزن داشته باشید. خوشبختانه رژیم غذایی که مناسب برای فشار خون باشد و مقداری فعالیت بدنی منظم هر دو از راههای موثر برای خلاص شدن از وزن اضافی هستند.


خبرگزاری آريا – پرستار فشار خون‌تان باشيد!


پرستار فشار خون‌تان باشيد!

خبرگزاري آريا – با بالا رفتن سن بارداري و چاق شدن افراد در حال حاضر احتمال ابتلاي مادران باردار به بيماري فشارخون قبل از بارداري يا حين بارداري زياد شده است.
به گزارش جام جم، بالا رفتن فشارخون سيستوليک (بالاترين) از ۱۴۰ يا فشارخون دياستوليک (پايين‌ترين) از ۹۰ علامت خطر است و اگر اين اتفاق بعد از ۲۰ هفتگي (پنج ماهگي) بيفتد، مي‌تواند علامت بيماري پره اکلامپسي باشد که مشهور به مسموميت حاملگي است . اين بيماري مي‌تواند ارگان‌هاي مختلف را درگير کند مثلا با درگير کردن کليه‌ها بيمار دچار دفع پروتئين در ادرار مي‌شود که يکي از علائم اصلي اين بيماري است . در اين بيماري کاهش تعداد پلاکت‌ها و در نتيجه اختلال انعقاد خون رخ مي‌دهد. اثرات بيماري بر کبد و ريه‌ها سبب مشکلاتي در اين دستگاه‌هاي مهم بدن مي‌ شود که در صورت تاخير در شناسايي و درمان ايجاد خطر مي‌کند. اين بيماري در افراد چاق و کساني که بارداري دوقلويي دارند، بيشتر رخ مي‌دهد.
با کنترل دقيق دوران بارداري بخصوص در هفته‌هاي آخر بارداري مي‌توان بيماري را درمان کرد و جان مادر و جنين را نجات داد. علائم خطر در بيماران پره اکلامپسي شامل سردرد، تاري ديد، درد در ناحيه سر دل يا زير جناغ، تهوع و استفراغ يا افزايش فشارخون تا بالاي ۱۱۰/۱۶۰ است. البته در بسياري موارد فشارخون در بارداري به معني مسموميت بارداري نيست: شايع‌ترين نوع فشارخون در بارداري، فشارخون خوش‌خيم بارداري و فشارخون مزمن است که اولي به معني افزايش فشارخون بخصوص بعد از هفته بيستم بارداري است که همراه دفع پروتئين در ادرار نبوده و حداکثر تا سه ماه پس از تولد نوزاد بهبود مي‌يابد و دومي به معني وجود بيماري فشارخون قبل از هفته بيستم بارداري است . اين بيماري در زن باردار مثل زن غير باردار درمان مي‌شود. نکته مهم اين که فشارخون مزمن مي‌تواند زمينه ساز بيماري پره اکلامپسي باشد و اين بيماران نياز به دقت و کنترل بيشتري دارند.
بيماري فشارخون مزمن به معني افزايش فشارخون مساوي يا بيش از ۱۴۰ روي۹۰ قبل از بارداري يا قبل از ۲۰ هفتگي است که بعد از زايمان ادامه مي‌يابد. در اين حالت بيمار مثل ساير بيماران غيرباردار درمان مي‌شود، يعني رژيم کم نمک و کم‌چربي بايد رعايت شود. بيمار ورزش کند و از غذاهاي سالم مثل سبزيجات و ميوه‌ها استفاده کند و نيز با کمک پزشک و درمان دارويي فشارخون را به حد طبيعي برساند.
زناني که باردار نيستند، زماني که فشارخونشان به حد ۱۳۵ روي ۸۵ يا بيشتر رسيده باشد، نياز به مراقبت و رژيم غذايي مناسب و تغيير سبک زندگي و ورزش دارند. بانواني که در سنين باروري هستند ممکن است دچار بيماري فشارخون مزمن باشند اما در بسياري از موارد از بيماري خود اطلاعي ندارند و در حين بارداري به‌دنبال کنترل‌هاي بارداري متوجه بيماري خود مي‌شوند. گاهي اطلاع از بيماري فشارخون در ماه‌هاي آخر بارداري اتفاق افتاده و قابل تشخيص از بيماري پره اکلامپسي نيست.
دکتر رضا کريمي
فوق‌تخصص غدد و متابوليسم


خبرگزاری آريا – از بيماري فشار گوش چه مي‌دانيد؟


از بيماري فشار گوش چه مي‌دانيد؟

خبرگزاري آريا – حملات ناگهاني سرگيجه گاهي آنقدر شديد است که پس از ايجاد ترس و دلهره در بيماران و اطرافيان آنها، بيمار را روانه اورژانس مي‌کند.
معمولا چک قلبي ـ عروقي و چک مغز و اعصاب اولين قدمي است که براي بيمار انجام مي‌شود. اگر دليلي براي سرگيجه ناگهاني يافت نشود، ارزيابي گوش در اولويت قرار مي‌گيرد. خيلي از بيماران باورشان نمي‌شود که اين حمله ناگهاني و خطرناک، که ممکن است حتي بيمار را به زمين زده باشد، مي‌تواند ناشي از اختلالي در گوش باشد.
يکي از اختلالات شايع گوش که با حملات ناگهاني سراغ بيمار مي‌آيد، سندرم منير يا به صورت عاميانه بيماري فشار گوش است.
سندرم منير در اثر افزايش فشار گوش داخلي رخ مي‌دهد. از آنجا که گوش داخلي مسئول حس شنوايي و تعادل است، بيماري منير اغلب اين توابع را تحت تاثير قرار مي‌دهد بنابراين علائمي مانند کاهش شنوايي، وزوز گوش (زنگ زدن در گوش) و سرگيجه بيشتر در بيماري منير شايع است.
ممکن است اين علائم در شدت متفاوت بوده و در طول دوره بيماري، نوسان داشته باشد. شيوع منير در سنين ۴۰ تا ۶۰ سالگي بسيار بالاست.
افزايش مايع گوش داخلي که آندولنف ناميده مي‌شود، موجب بالارفتن فشار داخلي مايع گوش داخلي مي‌شود.
هنوز مشخص نشده اين افزايش مايع علت اين بيماري است يا منير نتيجه بيماري ديگري است. براي مثال بسياري از بيماران دچار ميگرن ممکن است علامت‌هايي شبيه منير ايجاد کنند. از ديگر علت‌هاي اين بيماري مي‌توان به عفونت، آلرژي و ضربه به سر و استرس و اضطراب اشاره کرد.
از ويژگي‌هاي منير، ناگهاني بودن حملات است. اين حالت مدام در حال رخ دادن و ناپديد شدن است و حتي ممکن است ماه‌ها و سال‌ها بدون علامت در بدن باقي بماند.
علامت‌هاي اصلي بيماري منير عبارتند از سرگيجه، کاهش شنوايي، وزوز گوش، احساس پري در گوش و سرگيجه‌هاي چرخشي و تهوع و استفراغ. گاهي ممکن است برخي از اين علائم وجود داشته باشد. نکته مهم آن است که گاهي فشار گوش رخ مي‌دهد بدون اين‌که تشخيص قطعي بيماري منير وجود داشته باشد. در اين موارد ممکن است درمان بموقع مانع از بازگشت سرگيجه شود.
گر چه درمان قطعي براي بيماري منير وجود ندارد، اما مي‌توان با برخي از درمان‌ها علائم آن را کنترل کرد. درمان بيماري منير توسط متخصص گوش و حلق و بيني انجام مي‌شود.
بعضي از داروها نيز ممکن است تعداد حملات بيماري منير را کاهش دهد. در موارد شديد که به دارو و ديگر تکنيک‌هاي غيرتهاجمي پاسخ نمي‌دهد، ممکن است عمل جراحي تجويز شود. داروهاي ضد تهوع که به طور معمول براي تهوع و استفراغ استفاده مي‌شود، مي‌تواند به سرکوب سرگيجه کمک کند.
داروهاي مورد استفاده در بيماري‌هاي حرکتي نيز ممکن است در اين زمينه مفيد باشد. ديورتيک با افزايش دفع آب از طريق ادرار مي‌تواند در کاهش فشار مايع در گوش داخلي موثر باشد. اين داروها ممکن است براي مديريت بلند مدت بيماري استفاده شود.
کورتيکواستروئيدها نيز باعث کاهش التهاب شده و به نظر مي‌رسد براي کاهش فشار مايع در گوش داخلي مفيد باشد. با آنها نمي‌توان اين بيماري را درمان کرد، اما در شدت علائم، کاهش ايجاد مي‌کند.
جنتامايسين هم يک آنتي بيوتيک است که ممکن است به کاهش شدت و طول مدت سرگيجه کمک کند. اين دارو گاهي به صورت تزريقي نيز تجويز مي‌شود.
امروزه با پيشرفت فناوري، ارزيابي فشار گوش براحتي مقدور است. متخصصان شنوايي شناسي در کلينيک‌هاي تخصصي سرگيجه با استفاده از ابزارهاي دقيق ارزيابي سرگيجه مي‌توانند فشار گوش شما را ارزيابي کنند، بنابراين هر زماني که علائم شبيه بيماري منير را احساس کرديد، مي‌توانيد با مراجعه به شنوايي شناس و متخصص گوش و حلق و بيني، اختلال گوش داخلي را تشخيص دهيد.
هر چه زودتر به پزشک مراجعه کنيد احتمال درمان شما افزايش مي‌يابد و مي‌توانيد از وقوع سرگيجه‌هاي ناگهاني و حمله‌اي جلوگيري کنيد.
دکتر نيما رضازاده – دکتراي تخصصي اديولوژي (شنوايي و تعادل) / جام جم


1 2