Tag Archives: نوجونان

خبرگزاری آريا – روابط و کشمکش هاي نوجونان در خانواده


روابط و کشمکش هاي نوجونان در خانواده

خبرگزاري آريا –
بررسي روابط و کشمکش هاي نوجوان در خانواده
دليل بسياري از والدين ، که فرزندان نوجوان دارند ، براي آينده ي آنان شديدا نگران هستند . در اين مقاله برآنيم تا خوش بينانه تر به اين قضيه نگاه کنيم ، به ذکر تفاوت ها و شباهت هاي ي دو نسل بپردازيم ، و سرانجامِ اين اختلاف ها و کشمکش هاي بين والدين و نوجوانان را مورد بررسي قرار دهيم.
تفاوت هاي صفردرجه اي
در دنياي معاصر ، وقتي از نوجوان و خانواده ي او صحبت مي شود ، تصوير به خصوصي در ذهن اکثر مردم تداعي مي گردد : مثلا اينکه نوجوان بيشترين اوقات خود را با دوستانش سپري مي کند ، در مقابل خواسته هاي والدين مقاومت مي ورزد و هر نوع مداخله ي والدين در امور زندگي خويش را تهديدي به استقلال خود مي بينند.
به همين دليل بسياري از والدين ، که فرزندان نوجوان دارند ، براي آينده ي آنان شديدا نگران هستند . در اين مقاله برآنيم تا خوش بينانه تر به اين قضيه نگاه کنيم ، به ذکر تفاوت ها و شباهت هاي ي دو نسل بپردازيم ، و سرانجامِ اين اختلاف ها و کشمکش هاي بين والدين و نوجوانان را مورد بررسي قرار دهيم.
شکاف نسل
والدين احساس مي کنند که با فرزندان نوجوان خود شکافي عميق داشته و رابطه ي مطلوب گذشته آن ها خدشه دار شده است . به اين مفهوم « شکاف نسل » مي گويند . شکاف نسل يعني اختلاف عميق ميان ارزش ها و نگرش هاي دو نسل مختلف.
بديهي است که نوجوان و والدين ميانسال ، ارزش هاي مشابهي ندارند . البته تفاوت هاي ميان دو نظام ارزشي ، تا حدود زيادي به سن آن ها مربوط مي شود . طبيعي است که يک نوجوان بيشتر به آينده خود فکر کند ، در حالي که والدين ميانسال ، درگير حل و فصل مشکلات جاري و ملموس تر زندگي هستند .
نوجوانان ، آينده اي آرماني را تجسم مي کنند ، در حالي که والدين با مشکلات واقعي دست به گريبانند .
شکاف نسل ، گاهي ممکن است ذهنيت هر دو نسل را تحت تاثير قرار دهد ، مثلا به علت تحولات چشمگير فرهنگي ، اجتماعي و صنعتي نوجوانان امروزي آزادي خواه ترند و براي حقوق فردي و اجتماعي ، از جمله نقش زن و اقليت هاي نژادي ارزش بيشتري قايلند . بدين ترتيب ، مي توان تفاوت ميان افکار ونگرش هاي والدين و فرزندان نوجوان را به عنوان پديده اي کم وبيش طبيعي و اجتناب ناپذير پذيرفت.
به ظاهر متفاوت ، در باطن شبيه به هم
البته در بسياري جهات نوجوانان و والدين آنان شبيه به هم مي انديشند . برخي از تحقيقات نشان مي دهد که بسياري از نوجوانان در مورد رشته تحصيلي و انتخاب شغل از والدين تاثير مي پذيرند ، در حالي که در مورد طرز پوشش ، نوع سرگرمي هاي اجتماعي و زبان محاوره اي عمدتا از همسالان تبعيت مي کنند.
با وجودي که گهگاه در مورد همين مسايل سليقه اي ، و به ظاهر پيش پاافتاده ، اختلاف ميان آن ها بالا مي گيرد ، ولي در مورد مسايل عمده تر زندگي ، ميان آن ها شباهت فکري و ارزشي بيشتري وجود دارد.
از آنجا که يکي از اهداف عمده هر نوجوان کسب استقلال است ، پاره اي از رفتارهاي خاص او را ، که به تعبير اطرافيان نوعي عصيان يا اختلاف سليقه تلقي مي شود ، مي توان نشانه اي از عملکرد طبيعي او براي رسيدن به خود مختاري قلمداد کرد
در برخي پژوهش ها گفته مي شود که اکثر نوجوانان مايل نيستند وقت خودرا در کنار والدين سپري کنند و تمايل شديدي به معاشرت با همسالان خود دارند . به همين دليل آن ها به تدريج از والدين خود فاصله مي گيرند و براي آن ها ارزش و احترام لازم را قايل نيستند.
يافته هاي اخير نشان مي دهد که اين نوع طرز تلقي ، تا حدودي غير منصفانه و حتي غير منطقي است ؛ چرا که برخلاف باور بعضي از مردم ، بسياري از نوجوانان به والدين خود دلبستگي عميقي دارند. بدين ترتيب ، مي توان گفت که در مورد تاثير شکاف نسل بررفتار خانواده مبالغه شده است . در بسياري از موارد رفتارهاي يک نوجوان مي تواند نشانه اي از نياز او به استقلال بيشتر تلقي شود.
از آنجا که يکي از اهداف عمده هر نوجوان کسب استقلال است ، پاره اي از رفتارهاي خاص او را ، که به تعبير اطرافيان نوعي عصيان يا اختلاف سليقه تلقي مي شود ، مي توان نشانه اي از عملکرد طبيعي او براي رسيدن به خود مختاري قلمداد کرد.
پسران نوجواني که در روابط خانوادگي ابراز وجود بيشتري مي کنند ، با والدين خود نيز بحث و جدل بيشتري دارند . ميزان تعارض ميان دختران نوجوان و مادران نيز در آستانه ي بلوغ ، افزايش مي يابد . با وجودي که جر و بحث هاي خانوادگي درباره ي مسايلي نظير سرپيچي از مقررات ، بي اعتنايي به تکاليف درسي وکارهاي روزمره در بسياري از خانواده ها پديده اي عادي است ، ولي ماهيت اين تعارض ها چندان عميق نيست.
به کجا خواهد رسيد ؟
در مورد اختلاف بين والدين و فرزندان نوجوان ، ممکن است اين سئوال مطرح شود که سرانجام تعارض هاي موجود به کجا مي انجامند ؟ آيا بالاخره اين مشکلات حل و فصل مي شوند يا مدت ها تداوم خواهد داشت ؟
برخي معتقدند که پسران نوجوان به تدريج بر مادران خود تسلط بيشتري پيدا مي کنند ، ولي غالبا ميزان نفوذ پدرخانواده ، آن قدرها ، تغيير نمي کند. ترديدي نيست با افزايش سن و نياز نوجوان به استقلال بيشتر ، والدين به فرزندان نوجوان خود آزادي بيشتري اعطا مي کنند . اين روند آنقدر ادامه مي يابد ، تا آن ها نيز در محيط خانواده از حقوقي کم وبيش يکسان بهره مند شوند . بدين ترتيب ، مي توان گفت که کشمش ميان والدين ونوجوانان ، به منزله ي خدشه دار شدن رابطه ي عاطفي يا جدايي بين آنان نيست ، بلکه تا حدودي لازمه ي تحول و کسب استقلال است .
وقتي نوجوانان استقلال بيشتري کسب مي کنند ، طبيعتا با انتظارات بيشتري نيز مواجه مي شوند . از آنجا که بسياري از نوجوانان بر خلاف کودکان ، والدين خود را افرادي بي نقص نمي بينند ، در اتخاذ تصميم هاي زندگي کمتر به آنان متکي هستند و بايد شخصا براي زندگي خود تصميم هاي مناسبي اتخاذ کنند کوتاه سخن آن که ، در دوران نوجواني پيوند ميان والدين و نوجوان از بين نمي رود ، بلکه شکل تازهاي پيدا مي کند .
توصيه به والدين !
در خاتمه ياد آور مي شويم که اگر والدين ، مقررات مورد نظر خود را همراه با استدلال هاي منطقي با نوجوانان در ميان بگذارند ، درباره ي انتظارات و خواسته هاي خود توضيح هاي قانع کننده ارائه دهند و در عين حال با آنان رابطه اي صميمي و حمايت کننده داشته باشند ، نوجوانان نيز استقلال مورد نياز خود را با سهولت بيشتري کسب مي کنند .
در جريان فرزند پروري ، خانواده هايي توفيق حاصل مي کنند که ضمن داشتن قاطعيت لازم ، به تدريج فرزندان خود را به کسب استقلال بيشتر هدايت کنند . در فضايي که والدين از لحاظ عاطفي طرد کننده و بيش از حد سخت گير يا سهيل گير باشند ، احتمال عصيان نوجوان بيشتر است
ناگفته نماند که عصيان نوجوانان هميشه بازتابي از رفتار والدين نيست ، بلکه مي توان ساختار ژنتيکي آن ها را نيز عاملي تعيين کننده به حساب آورد.
همان طور که در مقالات قبل ذکر شد ، نوزادان در همان روزهاي اول زندگي از لحاظ خلق و خو تفاوت هاي بارزي نشان مي دهند . گاهي اين تفاوت ها تا نوجواني ، و حتي پس از آن تداوم دارد . خلق و خوي اوليه ي کودکان ، در ماهيت تعارض آن ها در دوران نوجواني بي تاثير نيست .
به عبارتي ، خلق و خوي ويژه هر کودک يا نوجوان ، در والدين رفتارهاي خاصي را فرا مي خواند .
بايد اشاره کنيم که رسانه هاي گروهي ، به ويژه فيلم هاي سينمايي نيز شدت تعارض ميان والدين و فرزندان نوجوان را به شکل هاي مبالغه آميزي جلوه مي دهند ، اين واقعيت ، به نوبه ي خود ، در گسترش شکاف ميان والدين و نوجوانان بي تاثير نبوده است.
منبع: تبيان