غزال زیاری- ممکن است برخی از آقایان فکر کنند که با ریش بلند، ظاهر جذاب‌تری دارند ولی اکثر خانم‌ها لزوماً این‌طور فکر نمی‌کنند.
چارلز داروین، مردی که چهره‌اش با ریش انبوهی در ذهن همه ثبت شده، معتقد بود که موهای صورت مردان مثل دم طاووس است:«زینتی برای جذاب کردن یا برانگیختن جنس مخالف» او هرچقدر هم دانشمند موفقی بود، اما در این باره می‌توان نظر و عقیده او را رد کرد.
آیا ریش و سبیل مردان را جذاب‌تر می‌کند؟
در سال ۲۰۱۲ مطالعه‌ای انجام شد که در آن محققان از زنانی از دو گروه قومی متفاوت، یعنی اروپایی‌های نیوزیلند و پلی‌نزیایی‌های ساموآ، خواستند تا میزان جذابیت چهره‌های مردان یکسان را یک بار با ریش و یک بار بدون ریش رتبه‌بندی کنند.
جالب اینجا بود که هر دو گروه زنان، چهره‌های بدون ریش را جذاب‌تر ارزیابی کردند و نتیجه این نظرسنجی، ایده داروین مبنی بر اینکه ریش، به دلیل ترجیح زنان تکامل یافته را به چالش می‌کشد.
محققان مطالعات دیگری هم درباره جذابیت جنسی موی صورت مردان انجام دادند و نتایج آن‌قدر متناقض هستند که پژوهشگران در نهایت نتوانستند به یک نتیجه‌گیری روشن برسند.
بعضی زنان، چهره‌های کاملاً اصلاح‌شده را ترجیح می‌دهند و برخی دیگر، ته ریش یا ریش کامل را برای صورت مردان می‌پسندند. محققان امید داشتند که بتوانند به نتیجه شفاف‌تری درباره ارتباط ریش با جذابیت جنسی برسند و این نشان می‌دهد که ریش شاید به دلیل کاملاً متفاوتی تکامل یافته باشد و دلیلش،صرفا جذابیت ظاهری مردان نباشد.
ریش و کسب جایگاه در میان افراد
در مطالعه انجام شده در بین زنان در نیوزیلند-ساموآ، گرچه ریش، ظاهر مردان را لزوما جذاب‌تر نکرد ولی اثرات دیگری به همراه داشت. در هر دو فرهنگ، هم زنان و هم مردان، مردان ریش‌دار را مسن‌تر و دارای جایگاه اجتماعی بالاتری نسبت به همان مردان در حالت بدون ریش ارزیابی کردند.
آنها درعین حال، مردان ریش‌دار با چهره‌ای عصبانی را تهاجمی‌تر از همان مردان در حالت عصبانی ولی بدون ریش یافتند. دکتر دیوید پوتس، استاد انسان‌شناسی و روان‌شناسی دانشگاه پنسیلوانیا دراین‌باره توضیح داد: «عملکرد موی صورت احتمالاً این گونه است که با بزرگ‌تر نشان دادن اندازه ظاهری قسمت پایین صورت و فک، مردان را ترسناک‌تر جلوه داده و بلوغ جنسی و قدرت ناشی از آن را برجسته‌تر می‌کند.»
از همین رو او به این نکته اشاره کرده که شاید ریش به این دلیل تکامل یافته تا به مردان کمک کند که جایگاه اجتماعی بهتری در بین بقیه مردان به دست بیاورند؛ این به نیاکان ما کمک کرده تا جفت‌هایی را جذب کرده و فرزندان بیشتری داشته باشند.
از سوی دیگر شاید ریش، در رقابت مدرن بین مردان هم تاثیرگذار باشد. مطالعه‌ای که بین سال‌های ۱۸۴۲ تا ۱۹۷۱ میلادی برروی مد و ظاهر موی صورت در بریتانیا انجام شد، نشان داد که ریش وقتی بیشتر مد می‌شود که نسبت مردان مجرد به زنان بیشتر باشد؛ یعنی دقیقا وقتی که مردان بیشتری برای تعداد کمتری از زنان با هم رقابت می‌کنند.
ریش در نقش یک زره
داروین وقتی از فکر کردن درباره ریش مردان فارغ شده بود، مدتی درباره موی گردن گونه‌های جانوری از جمله شیر، گوزن‌های نر و سیاه‌گوش تحقیق کرد و به این نتیجه رسید که احتمالا این موها به‌عنوان محافظ فیزیکی برای حفاظت از ناحیه آسیب‌پذیر گردن در مبارزه با رقبا تکامل یافته‌اند.
حالا این سوال مطرح می‌شود که که آیا همین موضوع درباره ریش انسان‌ها هم صادق است؟ گروهی از محققان برای آزمایش این فرضیه، مدلی ساختند که به شیوه صورت انسان عمل می‌کرد. یکی از آنها توضیح داد:«ما نمی‌توانستیم به صورت مردان ریشو و بی‌ریش اطرافمان چک و ضربه زده و نتایج آزمایش را ارزیابی کنیم.»
به همین خاطر، آنها برای مدل‌سازی استخوان فک، از کامپوزیت اپوکسی فیبر که استحکام فیزیکی مشابهی با استخوان دارد، استفاده کردند و برای شبیه‌سازی پوست صورت بدون ریش و با ریش، به سراغ پوست گوسفند اصلاح‌شده و پوست پشمی و اصلاح‌نشده گوسفند رفتند و در ادامه، وزنه‌هایی را به سمت مدل‌هاپرتاب کرده و نیروی ضربه را اندازه‌گیری نمودند.
نیروی ضربه روی مدل پوست اصلاح‌شده، ۱۶ % بیشتر از مدل پوست ریش‌دار بود، که نشان می‌دهد ریش انسان ممکن است به عنوان نوعی زره برای صورت عمل کرده و از فک دربرابر شکستگی، دست‌کم برای مقدار اندکی محافظت کند.
وقتی به اثر احتمالی یک ضربه به صورت فکر کنید، این ایده که ریش به‌عنوان نوعی بالش محافظ عمل می‌کند، منطقی به نظر می‌رسد. پوتس توضیح داد: «طبق تصور، شکستگی فک در گذشته تکاملی، آن هم در شرایطی که ابزاری مثل نی برای تغذیه آسان فراهم نبود، اتفاق فاجعه‌باری بوده. در حال حاضر هم حمله فیزیکی با مشت یا برخورد جسم سخت، یکی از عوامل اصلی شکستگی فک در دنیاست و بعد از تصادفات رانندگی در رتبه دوم قرار دارد.» با وجودی که استخوان‌های فک در مردان نسبت به زنان، ضخیم‌تر و محکم تر است، مردان در تمام جوامع بسیار بیشتر دچار شکستگی فک می‌شوند.
مطالعه انجام شده در سال ۲۰۱۸ و با استفاده از داده‌های مسابقات هنرهای رزمی ترکیبی (UFC)، مشخص کرد که ریش‌ها مانع از ناک‌اوت شدن نشده و توانایی مبارزه واقعی را افزایش نمی‌دهند. بعضی از دانشمندان استدلال می‌کنند که ریش در واقع می‌تواند در مبارزه تن‌به‌تن، یک نقطه ضعف باشد؛ چرا که حریفان می‌توانند به آن چنگ بزنند.
سخن پایانی
پوتس در نهایت به این نتیجه رسید که ریش احتمالاً در کسب جایگاه و اعتبار در بین مردان عمل می‌کند و فرضیه ریش به عنوان زره، هنوز جای بحث دارد. او ادامه داد:« شاید ریش تا حدی برای جذب زنان کاربردی باشد، اما در مقایسه با تأثیر بزرگ و مداوم بر ادراک تسلط و اقتدار، تأثیر موی صورت بر جذابیت برای زنان کمتر است و در جوامع مختلف و در طول زمان ثبات کمتری دارد.»
درنتیجه اگر فکر می‌کنید که مردان با ریش، ظاهر بهتری نسبت به مرد بدون ریش دارند، بدانید که همه اینها به ترجیح شخصی افراد برمی گردد.
منبع: popsci
